WTW ventilatie (Systeem D)

WTW buizen vormen het leidingwerk tussen je ventilatie-unit en de ventielen in de woning. Ze bepalen voor een groot deel hoe stil, hoe zuinig en hoe goed je installatie uiteindelijk werkt. Een prima unit achter een slecht kanaalstelsel presteert alsnog matig.

Graag zetten we voor je op een rij welke kanaaltypen er zijn, waar je op let bij diameter en isolatie, en welke fouten het vaakst voorkomen. Het complete aanbod staat bij luchtverdeelsystemen en luchtkanalen.

Welke soorten kanalen zijn er?

Elk kanaaltype heeft zijn eigen plek in een installatie. Deze tabel zet de vier gangbare varianten naast elkaar.

Voor de buitenluchtaansluiting en de afvoer naar dak of gevel gebruik je geïsoleerde uitvoeringen, zoals een geïsoleerd leidingsysteem of geïsoleerde ventilatieslangen.

Waarom isolatie op de buitenluchtkanalen hoort

Twee kanalen voeren lucht met buitentemperatuur: de toevoer van verse lucht naar de unit en de afvoer van de afgekoelde afvoerlucht naar buiten. Beide staan in een verder warme woning. Zonder dampdichte isolatie slaat er condensvorming neer op de buitenkant van die kanalen, met vochtplekken in het plafond als gevolg.

Isolatie in onverwarmde ruimtes zoals een zolder of kruipruimte doet nog iets anders: het beperkt warmteverlies, waardoor het thermisch rendement van de unit behouden blijft. Alleen isoleren is niet genoeg; de naden moeten dampdicht worden afgeplakt, anders komt vochtige binnenlucht alsnog bij de koude buis.

Rekenvoorbeeld: welke diameter kies je?

De luchtsnelheid in het kanaal bepaalt het geluidsniveau. Een lage luchtsnelheid geeft een stillere werking. Als vuistregel houden installateurs in hoofdkanalen ongeveer 3 meter per seconde aan.

• Stel dat je unit 300 kubieke meter per uur moet verplaatsen. Dat is 300 ÷ 3600 = 0,083 kubieke meter per seconde.

• Een kanaal van Ø160 mm heeft een doorsnede van circa 0,020 vierkante meter.

• De luchtsnelheid wordt dan 0,083 ÷ 0,020 = ongeveer 4,1 meter per seconde. Dat is aan de hoge kant en hoorbaar.

• Ga je naar Ø180 mm, dan is de doorsnede circa 0,025 vierkante meter en zakt de snelheid naar ongeveer 3,3 meter per seconde.

Eén maat grotere diameter kost dus weinig extra, maar levert merkbaar minder geluidsoverlast op. Bij een hoog debiet is dat het verschil tussen een systeem dat je hoort en een systeem dat je vergeet.

Bochten, koppelstukken en het aantal weerstanden

Elke bocht en elk T-stuk kost drukverlies. De ventilator moet dat compenseren en gaat harder draaien, wat weer geluid en stroomverbruik oplevert. Een paar praktische keuzes die veel schelen:

• Kies waar het kan een bocht van 45 graden in plaats van 90 graden.

• Houd het aantal bochten laag door het tracé vooraf uit te tekenen.

• Gebruik flexibele slangen alleen voor de laatste meters naar het ventiel, niet als hoofdkanaal.

• Werk met vaste koppelstukken en afdichtringen in plaats van tape als constructie.

Losse hulpstukken en toebehoren staan bij WTW onderdelen en accessoires.

Geluiddempers op de juiste plek

Een geluiddemper vlak achter de unit vangt het motorgeluid af voordat het het kanaalstelsel in gaat. Een starre geluiddemper in de hoofdkanalen werkt daarvoor beter dan een flexibele, omdat de doorsnede constant blijft.

In natte ruimtes en in de woonkamer let je daarnaast op overspraak: geluid dat via het kanaal van de ene ruimte naar de andere reist. Ventielen op voldoende afstand van elkaar en dempers in de aftakkingen helpen daartegen. Kijk voor regelcomponenten bij regel- en brandkleppen voor luchtkanalen.

Waar je op moet rekenen

Eerlijk is eerlijk, aan kanaalwerk zitten praktische nadelen die we liever vooraf noemen:

• Ruimtebeslag. Geïsoleerde kanalen zijn fors. In een bestaande woning past het tracé niet altijd zonder een verlaagd plafond of een koker.

• Flexibele slangen verleiden tot slordigheid. Ze zijn snel gelegd, maar elke slappe bocht en elke plooi kost debiet.

• Kleine gaatjes tellen op. Niet luchtdichte kanalen verliezen lucht onderweg, waardoor de verste ruimte te weinig krijgt.

• Inregelen is verplicht werk. Zonder inregelen van de ventielen klopt de verdeling niet, hoe goed het kanaalwerk ook ligt.

Bijpassende onderdelen

Een kanaalstelsel is pas af met de rest van het systeem:

• Ventilatieventielen voor toevoer en afvoer per ruimte.

• Ventilatie inlaat en uitlaat voor de doorvoer naar dak of gevel.

• Luchtfilters voor de unit zelf.

• WTW-units voor woningbouw en utiliteit.